|
Ono što je, međutim, mnogo zabrinjavajuće od same Mladićeve
smrti jesu reakcije koje su usledile, pre svega reakcije dela
političkih, intelektualnih i drugih društvenih elita, uključujući i deo
studentskog pokreta. Najave državne sahrane, zastave na pola
koplja i javno veličanje Mladićeve ličnosti pokazuju da se njegova
smrt ne doživljava samo kao odlazak osuđenog ratnog komandanta,
već kao prilika za obnovu i reafirmaciju mita o njemu kao
nacionalnom heroju.
Mladićeva smrt je na taj način ogolila jednu mnogo dublju činjenicu:
Beograd se nikada nije istinski pomirio sa porazom politike koja je
dovela do ratova devedesetih i njihovog ishoda. Umesto kritičkog
preispitivanja te politike, odgovornosti i posledica koje je proizvela,
u značajnom delu društva opstala je ideologija koja ratove
predstavlja kao istorijsku nepravdu prema Srbima, a njihove aktere
kao one koji su se „borili za slobodu srpskog naroda“. Ta ideologija
nije nestala sa Miloševićem, niti sa presudama Haškog tribunala.
Ona je i dalje živa i, kako reakcije na Mladićevu smrt pokazuju, u
značajnoj meri prevladava u društvenoj svesti.
Posebno je zabrinjavajuće što se taj narativ pojavljuje i među delom
nove generacije koja sebe vidi kao nosioca demokratskih promena.
To pokazuje koliko su nacionalistički obrasci mišljenja duboko
ukorenjeni i koliko je proces suočavanja sa prošlošću ostao
nedovršen. Bez suočavanja sa činjenicom da su ratovi devedesetih
bili i posledica politike koja je iz Beograda nastojala da redefiniše
granice i položaj Srba u bivšoj Jugoslaviji, Srbija neće moći da
izgradi stabilan demokratski identitet niti da se istinski oslobodi
nasleđa te politike.
|
